Holštejn: ruiny zamku nad Bílą Wodą i jaskinia, do której wrzucano więźniów

OPUBLIKOWANO: 11. 10. 2026 Czas czytania: 5 min.

Holštejn (ok. 150 mieszkańców) to jedna z najmniejszych miejscowości Krasu Morawskiego. Leży w dolinie potoku Bílá voda (Biała Woda), wśród skał rezerwatu przyrody. Nad wsią, na wapiennej skale, stoją pozostałości zamku Holštejn z XIII wieku. Ruiny są ogólnodostępne, a pod nimi znajduje się jaskinia Hladomorna (Głodomornia), zwana też Lidomornią. Niedaleko wsi Bílá voda znika w ponorach Stará a Nová Rasovna (Stara i Nowa Rasovna). Nad doliną rozciąga się kompleks przyrodniczy Velká dohoda z ferratami i kolejką linową. W samym Holštejnie nie znaleźliśmy sprawdzonego noclegu – najbliżej jest w Šošůvce i w Sloupie.

SZYBKIE LINKI 🏰 Zamek · 💧 Bílá voda · 🧗 Velká dohoda · 🛏️ Gdzie przenocować · ❓ Częste pytania

Dolina Holštejna to najspokojniejsza z trzech wielkich dolin północnej części krasu. Gdy latem w Pustym Żlebie (Pustým žlebu) stoją długie korki, tutaj wciąż panuje cisza. A przecież na odcinku zaledwie kilkuset metrów znajdziecie zamek, jaskinię i ponory.

Zamek Holštejn

Zamek założył w XIII wieku Hartman z Ceblovic. Po raz pierwszy tytułował się on „z Holštejna” w roku 1268, na dokumencie, w którym przekazał Bukovinkę klasztorowi w Zábrdovicach. Nazwa zamku pochodzi z niemieckiego: hohl oznacza pusty, a Stein kamień. Otrzymał ją od jaskini w skale pod zamkiem.

Panowie z Holštejna należeli do najpotężniejszych na Morawach. Vok IV. z Holštejna poległ w roku 1420 w bitwie pod Wyszehradem, gdzie walczył po stronie króla Zygmunta przeciw husytom. Za jego synów chwała rodu zaczęła przygasać. W roku 1531 zamek jest wzmiankowany jako opuszczony, a miasteczko pod nim stało puste do roku 1550. Zamek nie upadł w wyniku wojen. Został rozebrany, gdy z jego kamienia budowano dwór ukończony w roku 1717. Z dawnego podzamcza ocalał jedynie Zukalův mlýn (młyn Zukala).

Ruiny stoją na skale o wymiarach ok. 85 × 52 metry i są ogólnodostępne. Ze skały zamkowej widać całą wieś.

Hladomorna

Jaskinia pod zamkiem służyła za więzienie. W stropie, na wysokości ok. 8 metrów, znajduje się otwór, przez który więźniów zrzucano z zamku w dół. To nie tylko legenda – potwierdzają to znaleziska ludzkich kości i resztek średniowiecznej odzieży. Do środka wchodzić nie wolno, bo jaskinia jest zimowiskiem nietoperzy. Zajrzeć można jednak od wejścia.

Bílá voda i Rasovny

Przez wieś płynie potok Bílá voda, od którego nazwę wziął także otaczający go rezerwat przyrody. Kawałek poniżej Holštejna potok znika pod ziemią w ponorach Stará a Nová Rasovna. Pod powierzchnią łączy się ze Sloupským potokem (potokiem Sloupskim) i powstaje z nich Punkva, która wypływa dopiero koło Macochy. Wyjaśnienie, jak to działa, znajdziecie w artykule Zjawiska krasowe Krasu Morawskiego.

Przy Nowej Rasovnie prowadzi nowy most na drodze z Holštejna do Ostrova u Macochy, dzięki czemu do ponoru można wygodnie dojść. Skały w dolinie są ulubionym miejscem wspinaczy. Wspinać się wolno tylko na dozwolonych ścianach, których wykaz znajdziecie w artykule Wspinaczka w Krasie Morawskim.

Kompleks przyrodniczy Velká dohoda

Nad doliną, na terenie sąsiedniego Lipovca, znajduje się dawny wapienny kamieniołom Velká dohoda. Dziś działa w nim kompleks z ponad 1 100 metrami ferrat, parkiem linowym, ścianką wspinaczkową i kolejką linową o długości 402 metrów, startującą prawie 30 metrów nad kamieniołomem. Na dnie kamieniołomu można z przewodnikiem, w kasku i z czołówką przejść przez jaskinię Horizont (50 Kč, ok. 2 €) — orientacyjne przeliczenie, kurs się zmienia. Ogólnodostępny jest szybowy piec wapienny z roku 1928.

We wrześniu i październiku kompleks jest otwarty w weekendy i święta w godzinach 10–18. W dni powszednie warto umówić się telefonicznie (604 182 710, 739 751 003). Kompleks nie ma adresu, parkuje się nad kamieniołomem, a w dół idzie się około 80 metrów pieszo. Więcej o jaskini Horizont w artykule Jaskinie bez przewodnika.

Wycieczki

• Rowerem Suchym i Pustym Żlebem (Suchým a Pustým žlebem). Holštejn leży na pętli ze Skalního Mlýna, zob. Rowerem Suchým a Pustym Żlebem. Przygotujcie się na ostry podjazd z Holštejna do Šošůvki.
• Do Šošůvki i Sloupu prowadzi czerwony szlak obok źródełka Na Troubkách, zob. Šošůvka i Jaskinie Sloupsko-Šošůvskie.
• Do Lipovca jest stąd rzut beretem przez Velką dohodę, zob. Lipovec.

Gdzie przenocować

W samym Holštejnie nie udało nam się znaleźć noclegu ze sprawdzonym działaniem. Najbliższe opcje:

• Šošůvka, gminne schronisko turystyczne, zob. Šošůvka.
• Sloup, hotele, pensjonat i kemping, zob. Sloup.

Niedaleko rynku wsi stoi Hostinec pod hradem (Gospoda pod zamkiem), stylowo urządzona w nawiązaniu do historii miejscowości. Przed wyprawą sprawdźcie, czy jest otwarta.

Częste pytania

Czy ruiny zamku Holštejn są ogólnodostępne? Tak, o każdej porze i bezpłatnie.

Czy można wejść do jaskini Hladomorna? Nie, to zimowisko nietoperzy. Zajrzeć można tylko od wejścia.

Skąd wzięła się nazwa Holštejn? Z niemieckiego: hohl to pusty, a Stein kamień. Zamek wziął nazwę od jaskini w skale pod nim.

Gdzie Bílá voda wpada pod ziemię? W ponorach Stará a Nová Rasovna, kawałek poniżej wsi. Pod ziemią powstaje z niej i ze Sloupského potoka Punkva.

Informacje sprawdzone na dzień 11. 10. 2026. Źródła: broszura Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Wsi Krasu Morawskiego, profil gminy Holštejn; gmina Holštejn: Historia zamku Holštejn i jego panów; Holštejn (Wikipedia); Kompleks przyrodniczy Velká dohoda.

Zauważyliście błąd lub nieaktualną informację? Napiszcie do nas.